: Cuma Mahallesi, Atatürk Cad. Hükümet Konağı No:16, 16740 Keles/Bursa
Keles Hakkında
Keles; Ege Bölgesi´nin İç Batı Anadolu bölümünün en kuzeyinde, Uludağ´ın güney yamaçlarında kurulmuş bir ilçedir. Yüzölçümü 684 kilometrekare olup 35 köyü 7 mahallesi vardır.
Bilinen en eski Türk lugâtı olan Divanü Lugât-it-Türk´te “Keles” adına rastlanmaz. Ancak; W. Radolf´ un ve A. Vambery´ nin Çağatayca sözlüklerinde "Keles" kelimesinin anlamı "bir tür kertenkele" olarak verilmektedir. Şemseddin Sami´nin Kamus-ı Türki adlı sözlüğünde “Kelas” kelimesinin anlamı da “kertenkele” olarak zikredilmektedir. Ayrıca; “Keles” in halen Kazak Dili´nde bir kertenkele türünün, Çağatay Türkçesi´ nde de bir sincap türünün adı olarak kullanıldığı kaynaklarda ifade edilmektedir.
“Keles” adının bir yer adı olarak Anadolu´ya Orta Asya´dan Oğuzlar´ın Kayı boyu tarafından getirildiği düşünülmektedir. Zira, halen Orta Asya´da Kazakistan ve Özbekistan sınırları içinde “Keles” adlı coğrafi birimler (nehir, kaza, köy, harabe bir şehir merkezi) mevcuttur.
Bunlardan Keles Nehri; 241 km. uzunluğunda olup Sir Derya Irmağı´nın önemli bir koludur. Kazak-Özbek sınırındaki Karadağ´dan doğan bu nehir; aynı adı taşıyan kazanın yakınından geçip geniş bir havzayı sulayarak Sir Derya Irmağı´na dökülmektedir.
Özbekistan´ın Kuzey Taşkent Vilayeti´nde yer alan Keles Kazası ise şu anda bu vilayetin merkezi olarak varlığını sürdürmektedir. Yine Taşkent´in 40 km. kuzeyinde aynı adı taşıyan küçük bir köy vardır. Ayrıca yörede “Keles” adlı harabe bir şehir merkezinin bulunduğu ünlü Türkolog Baymirza Hayit tarafından ifade edilmiştir.
10. ve 11. yüzyılların Müslüman-Arap coğrafyacılarına ait eserlerde; Çirçik Nehri ile Taşkent, Çimkent, Çardarı ve Sütkent arasındaki geniş bölgenin adı “Kalas Bozkırı/Keles Bozkırı” olarak zikredilmekte, ayrıca bu bozkırın ortasında Sir Derya Irmağı´na paralel olarak inşa edilmiş oldukça uzun ve sağlam bir duvardan “Kalas/Keles Duvarı” olarak bahsedilmektedir. Şarkiyat uzmanları Kalas ve Keles kelimelerinin aslının aynı olduğunu aradaki farkın Arapça yazılış ve telaffuzdan kaynaklandığını ifade etmektedir.
Tüm bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere; “Keles” kelimesi Türklerin Anadolu´ya göç etmelerinden çok önce Orta Asya´da yer adı olarak bilinen ve kullanılan bir kelimedir. Bu çerçevede ilçenin isminin de Orta Asya kaynaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca; Oğuzlar´ın “Keles” adlı bir oymağının bulunduğu da bilinmekte olup Osmanlı dönemine ait 16. yüzyıl tahrir defterlerinde Aydın Livası dahilinde “Keles” adlı yörük cemaatinden bahsedilmektedir. Bu oymağa mensup kişilerin halen Balıkesir-Kazdağı civarında yaşadığı uzmanlarca ifade edilmektedir.